Phía Sau Thành Công

Không chỉ là việc chỉnh sửa “kỹ thuật” thuần túy, việc Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi điều 170 Luật Doanh nghiệp có thể xem là một thái độ cầu thị, trước những đòi hỏi từ thực tiễn.
“Thở phào”

Theo dự thảo Luật sửa đổi điều 170 của Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11, khoản 2 điều 170 được sửa đổi theo đó doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập trước ngày 1/7/2006, có quyền thực hiện đăng ký lại để tổ chức quản lý, hoạt động theo quy định của luật này và pháp luật có liên quan.

Trường hợp không đăng ký lại, doanh nghiệp tổ chức quản lý và hoạt động theo giấy phép đầu tư, điều lệ doanh nghiệp. Đối với những nội dung không quy định tại giấy phép đầu tư, điều lệ doanh nghiệp, doanh nghiệp thực hiện theo quy định của luật này và pháp luật có liên quan.

Trường hợp điều chỉnh, bổ sung giấy phép đầu tư, điều lệ doanh nghiệp, doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm điều chỉnh, bổ sung đối với những nội dung điều chỉnh, bổ sung.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập trước ngày 1/7/2006, đã hết thời hạn hoạt động theo quy định tại giấy phép đầu tư sau ngày 1/7/2006 và chưa thực hiện thủ tục giải thể doanh nghiệp, được thực hiện thủ tục đăng ký lại để tiếp tục hoạt động. Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm trước pháp luật các vấn đề phát sinh kể từ ngày hết hạn hoạt động theo quy định tại giấy phép đầu tư cho đến thời điểm đăng ký lại doanh nghiệp.

Nếu thay đổi này trở thành thực tế, hàng loạt doanh nghiệp FDI sẽ “thở phào” vì thoát khỏi cái “án treo” phạm luật vẫn lơ lửng trên đầu lâu nay, dẫn đến nguy cơ phải chấm dứt hoạt động, giải thể.

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến ngày 1/7/2011 là thời hạn cuối cùng thực hiện đăng ký lại, trong số 6.000 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì có 2.916 doanh nghiệp đã đăng ký lại theo quy định của điểm a, khoản 2; còn khoảng 3.000 doanh nghiệp không đăng ký lại theo quy định của điểm b, khoản 2.

Các doanh nghiệp này có tổng số vốn đăng ký là 18,5 tỷ USD, số lao động sử dụng 446.000 người. Đến nay, có một số doanh nghiệp đã hết thời hạn hoạt động quy định tại giấy phép đầu tư nhưng muốn đăng ký lại để tiếp tục hoạt động; một số doanh nghiệp còn thời hạn hoạt động được ghi trong giấy phép đầu tư nhưng muốn được bổ sung, mở rộng ngành nghề kinh doanh.

Trong số này có một số doanh nghiệp đã đầu tư vào Việt Nam trong những năm đầu đổi mới, có đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội như tạo việc làm, nộp ngân sách…, và có nhu cầu được tiếp tục hoạt động lâu dài tại Việt Nam.

Tạo ra tiền lệ?

Việc trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi điều 170 Luật Doanh nghiệp được xem là động thái cầu thị của Chính phủ trước một quy định không hợp lý. Tuy nhiên, hiện cũng có những ý kiến nói rằng việc sửa luật sẽ tạo ra tiền lệ không tốt trong tiến trình hoàn thiện pháp luật.

Một số ý kiến cho rằng việc các doanh nghiệp FDI không thực hiện đăng ký lại trong thời hạn quy định của pháp luật, dù đã được gia hạn hai lần, đã thể hiện một thái độ “nhờn” quy định pháp luật.

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho biết trong quá trình chuẩn bị cho việc sửa đổi, một số ý kiến cho rằng nội dung này đã được sửa đổi, gia hạn thời gian 1 lần năm 2009, nay tiếp tục sửa đổi sẽ không thể hiện được tính tôn nghiêm pháp luật. Mặt khác, dự án Luật doanh nghiệp (sửa đổi) cũng đã được đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2014, dự kiến trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến vào kỳ họp thứ 7, do vậy, chưa cần thiết phải sửa đổi riêng điều 170 của Luật này.

Những lo lắng về việc sẽ tạo ra tiền lệ xấu trong tiến trình làm luật là rất đáng chú ý. Tuy nhiên, đây thực sự là cơ hội để nhìn lại quá trình xây dựng các luật khi còn ở giai đoạn dự thảo.

Trao đổi với VnEconomy gần đây, một chuyên gia luật hàng đầu về đầu tư nước ngoài nói ngay từ thời điểm soạn Luật Doanh nghiệp 2005, đã có những ý kiến nói không cần thiết quy định vấn đề này trong luật để trong tương lai tránh được chuyện "thả gà ra đuổi".

Về nội dung sửa đổi khoản 2, điều 170 của Luật Doanh nghiệp, đa số thành viên Ủy ban Kinh tế tán thành về nội dung sửa đổi như đã nêu, tuy nhiên một số ý kiến khác đề nghị cần quy định rõ trường hợp ưu đãi đầu tư doanh nghiệp đang được hưởng cao hơn so với việc áp dụng theo quy định của pháp luật tại thời điểm điều chỉnh, doanh nghiệp tiếp tục được hưởng ưu đãi đầu tư đó đến hết hiệu lực của giấy phép đầu tư.

Ngược lại, có ý kiến cho rằng, tại khoản 2, điều 11 Luật Đầu tư đã có quy định này, do vậy không nên quy định lại trong Luật sửa đổi Điều 170 của Luật Doanh nghiệp.

Trường hợp doanh nghiệp đã hết thời hạn hoạt động ghi trong giấy phép đầu tư nhưng thực tế vẫn hoạt động, vẫn thực hiện các giao dịch, ký kết các hợp đồng thì cần bổ sung quy định về hiệu lực hồi tố để tránh các hệ quả pháp lý phát sinh. Tuy nhiên, một số ý kiến tán thành với tờ trình của Chính phủ và đề nghị không bổ sung quy định về hiệu lực hồi tố đối với những trường hợp này.

Bên cạnh đó, có những ý kiến đề nghị cần rà soát cụ thể và chỉ cho phép doanh nghiệp đăng ký lại hoặc mở rộng ngành nghề nếu hoạt động đầu tư không vi phạm pháp luật (về bảo vệ môi trường, về thực hiện nghĩa vụ thuế...), phù hợp với quy hoạch, chính sách thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam.

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) cần chấm dứt tình trạng đầu tư ra ngoài ngành, ngoài lĩnh vực kinh doanh chính trước năm 2015.
Đó là một trong những nội dung đáng chú ý về tái cơ cấu VNPT, theo văn bản 1357/BTTTT-CVT mà Bộ Thông tin và Truyền thông vừa gửi tập đoàn này, về việc xây dựng, hoàn chỉnh đề án tái cơ cấu VNPT.

Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết, mục tiêu cơ bản của tái cấu trúc VNPT là đổi mới tổ chức sản xuất, kinh doanh để "hình thành một tập đoàn viễn thông mạnh, hoạt động hiệu quả, có năng lực cạnh tranh cao, giữ vai trò chủ lực trên thị trường viễn thông Việt Nam".

Theo đó, đề án tái cấu trúc VNPT trên nguyên tắc, VNPT tập trung vào ngành nghề kinh doanh chính là viễn thông, công nghệ thông tin và các dịch vụ ứng dụng viễn thông (phát thanh, truyền hình, nội dung số và các dịch vụ đa phương tiện khác); từng bước tiến hành thoái vốn khỏi các lĩnh vực không phải là ngành nghề kinh doanh chính, hoặc không trực tiếp liên quan với ngành kinh doanh chính, những lĩnh vực kinh doanh không hiệu quả; chấm dứt tình trạng đầu tư ra ngoài ngành, ngoài lĩnh vực kinh doanh chính trước năm 2015.

VNPT phải rà soát, xác định số lượng, danh sách cụ thể các doanh nghiệp VNPT nắm giữ 100%, nắm trên 75%, từ 65 -75%, từ 50- dưới 65% và dưới 50% vốn điều lệ hoặc tiến hành thoái vốn để không giữ cổ phần với kế hoạch cụ thể.

Tập đoàn này cũng phải đẩy mạnh cổ phần hóa, thực hiện cho được mục tiêu sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp theo các phương án đã được phê duyệt, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong các năm 2013 – 2015. Kiên quyết sắp xếp, cơ cấu lại hoặc giải thể, phá sản những doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả, thua lỗ kéo dài, mất khả năng thanh toán nợ đến hạn theo quy định.

Một vấn đề đáng chú ý nữa, theo văn bản chỉ đạo của Bộ Thông tin và Truyền thông, việc tái cấu trúc VNPT đồng thời phải giữ vững và phát huy các thương hiệu viễn thông VinaPhone, MobiFone. Ngoài ra, thực hiện cổ phần hóa và thoái vốn khỏi Công ty Thông tin di động (VMS - MobiFone) theo lộ trình phù hợp trên cơ sở kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời tuân thủ pháp luật về sở hữu trong lĩnh vực viễn thông.

Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ đạo VNPT phải khẩn trương phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng và hoàn chỉnh đề án tái cơ cấu Tập đoàn trình Bộ trước ngày 30/6/2013 để Bộ xin ý kiến đóng góp của các bộ, ngành liên quan và trình Thủ tướng Chính phủ vào đầu tháng 9/2013.

Dự án khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh vừa đề xuất tăng vốn lên 28,5 tỷ USD.

Nếu đề xuất này được Chính phủ và UBND tỉnh Hà Tĩnh đồng ý, Formosa Hà Tĩnh sẽ tiếp tục là dự án có vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Đồng thời, liên hợp gang thép này sẽ có công suất 22,5 triệu tấn so với 7,5 triệu tấn hiện nay, với 6 lò cao thay vì 2 lò cao, tức là quy mô sẽ tăng gấp 3 lần.

Hồi cuối năm 2012, Formosa cũng đã một lần quyết định tăng vốn đầu tư từ 7,9 tỷ USD lên 9,9 tỷ USD và đã được tỉnh Hà Tĩnh cấp chứng nhận đầu tư điều chỉnh.

Hiện tại, Formosa đã khởi công xây dựng lò cao, hạng mục công trình trọng yếu của nhà máy luyện gang thép Formosa Hà Tĩnh. Đây là một dự án thành phần quan trọng trong khu liên hợp có diện tích trên 3.300 ha, trong đó diện tích đất liền là hơn 2.000 ha và diện tích mặt nước trên 1.200ha.

Dự án bao gồm các hạng mục chính là nhà máy luyện giang thép, hệ thống cảng biển nước sâu có năng lực cập tàu 300.000 tấn và nhà máy nhiệt điện công suất 2.100 MW, trong đó quy mô nhà máy thép giai đoạn 1 đạt trên 7 triệu tấn phôi thép/năm.

Formosa đã cam kết sẽ huy động tối đa nguồn lực, phấn đấu đến năm 2015 sẽ sẽ hoàn thành 3 lò cao với công suất 10,5 triệu tấn thép/năm, có 13 cầu cảng đi vào hoạt động và năm 2017 sẽ hoàn chỉnh 32 cầu cảng, đáp ứng yêu cầu vận chuyển, xuất khẩu thành phẩm của nhà máy gang thép này.